İkinci el otomobil piyasasında araç alırken yalnızca kaporta, motor ve kilometre kontrolünün yeterli olmadığı bir kez daha gündeme geldi. Change araçlar, başka bir araca ait şasi numarasının kazalı, hurda veya farklı nedenlerle kullanılamaz hale gelen bir aracın üzerine aktarılmasıyla oluşturulabiliyor. Şasi numarasının bulunduğu bölümün kesilerek başka bir araca kaynaklanabildiğini anlatan ekspertiz firması sahibi Sami Tarcan, işlemin profesyonel şekilde yapılması halinde müdahalenin çıplak gözle anlaşılmasının oldukça güç olduğunu söyledi.

“ŞASİ NUMARASINI ORİJİNALİNDEN AYIRT ETMEK İMKANSIZ”

Change işleminin nasıl yapıldığını anlatan Tarcan, bazı durumlarda şasi numarasının birebir orijinali gibi yeniden oluşturulabildiğine dikkat çekti. Tarcan,

“Şasi numarasını öyle basıyorlar ki, orijinalinden ayırt etmeniz imkansız. Birebir orijinalini yapabiliyorlar.”

Tarcan, özellikle ağır hasarlı, hurda veya icralık araçların kimlik bilgilerinin farklı araçlarda kullanılabildiğini belirtti. Tarcan,

“İcralık arabayı ne yapacaklar, satamayacaklar. Ne yapıyorlar? Kazalı bir arabayla ya da hurda bir arabayla bir şekilde şasi numaralarını taşıyarak bu arabayı aktif hale getiriyorlar.”

Deprem bölgesindeki bazı araçların da bu yöntemle farklı araçlarla eşleştirildiğini ifade eden Tarcan, yurt dışından kaçak yollarla getirilen araçların da bu tür işlemlerde kullanılabildiğini söyledi.

MUAYENEDEN GEÇEBİLİYOR, YILLAR SONRA ORTAYA ÇIKIYOR

Change araçların tespitindeki en büyük sorunlardan birinin, yapılan işlemin her kontrol sırasında fark edilememesi olduğunu belirten Tarcan, araç muayenesinde şasi numarasının kayıtlarla uyumuna bakıldığını, ancak numaranın üretim aşamasındaki orijinalliğinin her zaman ayrıntılı biçimde incelenmediğini söyledi. Tarcan, ekspertiz sektöründe de her paketin change kontrolünü kapsamadığını belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Hatta ekspertizlerin yüzde 95’i bile change araçlara bakmıyorlar. Onlar için özel ekstra paketler çıkarırlar. Eğer bu paketi almazsanız change araba çıksa bile sorumluluk kabul etmiyorlar.”

Bu nedenle bir aracın satın alındığı tarihte herhangi bir sorun görülmemesinin, aracın ileride incelemeye konu olmayacağı anlamına gelmediğini belirten Tarcan, bazı araçların 10 yıl sonra dahi change olduğunun ortaya çıkabildiğini dile getirdi.

HER ŞASİ NUMARASI DEĞİŞİKLİĞİ “CHANGE” DEĞİL

Şasi numarası üzerinde işlem bulunmasının tek başına aracın change olduğu anlamına gelmediğini de vurgulayan Tarcan, önemli bir ayrım yapılması gerektiğini söyledi. Bazı araçlarda şasi numarasının zaman içerisinde paslanma veya çürüme nedeniyle okunamaz hale gelebildiğini belirten Tarcan, gerekli resmi işlemler kapsamında yeni şasi numarası basılabildiğini ifade etti. Tarcan,

“Her şasi numarası oynanmış change değildir. Bazen şasi numarası çürüyebiliyor, paslanabiliyor. Bazı markalarda şasi numarası koltuğun altında. Paslanıyor, ne yapıyorlar bunu? Yeni şasi numarası basıyorlar.”

Tarcan, burada asıl dikkat edilmesi gereken noktanın şasi numarasındaki işlemin usulsüz olup olmadığı olduğunu belirtti.

“Her şasi numarası oynanmış change değildir ama her şasi numarası da orijinal değildir.”

SADECE OTOMOBİLLERDE YAPILMIYOR

Şasi numarası değişikliğinin yalnızca binek otomobillerle sınırlı olmadığını da anlatan Tarcan, motorlu araçların farklı türlerinde de bu tür işlemlerin gerçekleştirilebildiğini söyledi. Tarcan,

“Motorlu her araçta yapılabilir. Hatta ben geçen birinde duydum, tırda bile yapmışlar, otobüste bile yapmışlar. Tüm motorlu taşıtlarda şasi numarası oynanabiliyor.”

Tarcan, kendi çalışma alanının otomobiller olduğunu ve bu alanda eğitim aldığını da özellikle belirtti.

“8 YIL SONRA ARACI ELİNDEN GİDİYOR”

Change araçların en büyük mağduriyetlerinden birinin, aracı iyi niyetle satın alan kişinin yıllar sonra aracından olması olduğunu söyleyen Tarcan, hukuki sürecin de uzun sürebildiğine dikkat çekti. Tarcan,

“Düşünsenize, bir vatandaş arabayı almış, 8 sene sonra elinden gidiyor. Bu adamın ne günahı var? Geriye dönük mahkemeler açılıyor. Belki geriye dönük satıcılar öldü, vefat etti veya hiçbir durumu yok. 3 sene, 4 sene, 5 sene mahkemeler sürüyor.”

Şasi numarasında şüpheli bir işlem tespit edilmesi halinde durumun kolluk ekiplerine bildirilmesi gerektiğini belirten Tarcan, ekspertiz işletmelerinin de bu noktada sorumluluk taşıdığını ifade etti.

“SATAN KİŞİ HER ZAMAN ŞÜPHELİDİR”

Change olduğu belirlenen bir aracı, durumdan haberdar olduktan sonra başka bir kişiye satmanın yeni hukuki sorunlar doğurabileceği konusunda da uyarıda bulunan Tarcan, mağdur olan kişinin aracı elinden çıkarmak yerine hukuki yollara başvurması gerektiğini söyledi.

“Ben bu arabanın change olduğunu öğrendim, çaktırmadan satayım derseniz siz de şüpheli durumuna düşüyorsunuz. Araç en son kimdeyse o şekilde yakalanması her zaman artıdır çünkü sen mağdur olduğun için herkes sana mağdur konumunda bakıyor.”

Tarcan’a göre araç sahibi, change olduğunu öğrendiği aracı başka birine devrederek sorunu büyütmek yerine, aracı satan kişiye karşı hukuki haklarını kullanmalı.

UYARILDI, 7 AY SONRA POLİS ARACA EL KOYDU

Sami Tarcan, change araçların yıllar sonra nasıl büyük bir mağduriyete dönüşebildiğini gösteren dikkat çekici bir olayı da anlattı. Tarcan’ın İstanbul’daki şubesine 24 Kasım 2025’te Kırşehir’den getirilen bir otomobilde şasi numarası üzerinde oynama tespit edildi. Ekspertiz sırasında araç sahibine ve satıcıya durumun açıkça bildirildiği, ancak satıcının tespiti kabul etmediği belirtildi. Tarcan, aracın başka ekspertiz merkezlerine de götürüldüğünü ve buralarda herhangi bir sorun olmadığı yönünde değerlendirme yapıldığını anlattı. Tarcan,

“O gün arkadaşlar Kırşehir’den geldi. ‘Bak kardeşim, bu arabanın şasi numarasında oynama var. Yani şasi numarası change edilmiş’ dedik. Satıcı bize inanmadı. Bizden çıktıktan sonra 2-3 ekspertize daha girdi. ‘Bu aracın şasi numarasında herhangi bir şey yok’ denilmiş.”

Araç, Kırşehir’e götürülerek satın alındı. Ancak yaklaşık 7 ay sonra polis tarafından araca el konuldu. Tarcan, kendisine yeniden ulaşan araç sahibinin yaşadığı mağduriyeti şu sözlerle anlattı:

“Aldıktan yaklaşık 7 ay sonra araca polisler el koymuş. Biz uyarmamıza rağmen aracı aldı. Şimdi, ‘Ben ne yapacağım?’ diyor. Kardeşim ben seni 7 ay önce uyarmıştım. ‘Bak bu arabanın şasi numarasında oynama var’ demişim.”

Yaşanan olayın, ikinci el araç satın alırken yalnızca fiyat, kilometre ve hasar geçmişinin değil, şasi numarasının fiziki durumunun ve orijinalliğinin de titizlikle incelenmesi gerektiğini ortaya koyduğu belirtildi.